Άνω θρώσκοντα όντα

Διότι τι περισσότερο θέλεις αν έχεις ήδη κάνει καλό σε άνθρωπο ;
Δεν σου αρκεί ότι έπραξες σύμφωνα με την φύση σου, αλλά ζητάς και αμοιβή γι αυτό ; Είναι σαν τα μάτια να ζητούν αμοιβή επειδή βλέπουν και τα πόδια επειδή βαδίζουν.

Μάρκος Αυρήλιος (Ρωμαίος αυτοκράτωρ και Στωικός φιλόσοφος , 2ος μΧ αι ), Τα εις εαυτόν, Θ΄, 42.

--------------------------------------------------

Στο κελί, στο μοναστήρι, στη συναγωγή
κάποιοι ονειρεύονται τον παράδεισο κι άλλοι τρέμουν την κόλαση.
Αλλά κανένας που πραγματικά γνωρίζει τα μυστικά του Θεού του
δεν έχει φυτέψει σπόρους σαν κι αυτούς μες την καρδιά του.

Ομάρ Καγιάμ, Πέρσης ποιητής , 11ος μΧ αι.

---------------------------------------------------

Θεέ μου, έλεγε τώρα ο Φραγκίσκος , αν σε αγαπώ γιατί θέλω να με βάλεις στην Παράδεισο, πέψε τον άγγελο σου με τη ρομφαία να μου κλείσει την πόρτα ΄ αν σε αγαπώ γιατί φοβούμαι την Κόλαση, ρίξε με στην Κόλαση ΄ μα αν σε αγαπώ για σένα, για σένα μονάχα, άνοιξε την αγκαλιά σου και δέξου με.

Νίκος Καζαντζάκης, Ο Φτωχούλης του Θεού, σελ. 126

περιοδικό manifesto

Από το περιοδικό manifesto
http://grmanifesto.wordpress.com/%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%bf%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%bf%cf%85%cf%83%ce%b9%ce%b1%cf%83%ce%b7/

Στην σελίδα αυτή φιλοξενούνται με αντίστροφη χρονολογική σειρά τα εκδοτικά σημειώματα του Θεόδωρου Ε. Παντούλα

Δειλοί μοιραίοι και άβουλοι (ΙΙ)

Στο περιθώριο της κεντρικής πολιτικής σκηνής, κι ενίοτε στο ημίφως της, ετερόκλητα πρόσωπα και ομάδες προσπαθούν, ή ακριβέστερα επί του παρόντος ακαταπαύστως φλυαρούν, για την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου πολιτικού σχηματισμού, που εκτός από την όχι και τόσο διάχυτη δυσφορία, θα στεγάσει νέες αντιλήψεις και πρακτικές. Αυτό το πολιτικό υποκείμενο -λένε- θα πρέπει να συγκροτηθεί από τους έως σήμερα παροπλισμένους ανθρώπους και όχι από τα κουρασμένα παλικάρια του παλαιοκομματισμού, που αναζητούν τρόπο να ξεπλύνουν τις δικές τους ανομίες για το τέλμα στο οποίο έχουμε περιέλθει. Ήρθε η ώρα της πολυθρύλητης κοινωνίας των πολιτών. “Δεν είναι δα όλοι παρατρεχάμενοι του συστήματος”. “Το νέο πολιτικό πρόταγμα θα προχωρήσει”, λένε, “όχι απλώς σε αμφισβήτηση αλλά σε ρήξη με την συμμορία του επιχειρηματικού/κομματικού κατεστημένου και εν συνεχεία θα δημιουργήσει προϋποθέσεις αξιοπρέπειας, που θα επαναθεμελιώσουν το κράτος, που θα αναμορφώσουν την εκπαίδευση, που θα παράξουν πολιτική στην θέση της αναίσχυντης και ιταμής συνθηκολόγησης με την αδιαντροπιά και τον βανδαλισμό της ιδιώτευσης”.
Όλα αυτά είναι πολύ ωραία και πολύ αληθινά αλλά δεν είναι έντιμο ούτε να έχουμε ούτε να συντηρούμε υστερόβουλες αυταπάτες. Εξηγούμαι: Στην πραγματικότητα, και παρά τα δημοσκοπικά ευρήματα, δεν υπάρχουν εκείνες οι κοινωνικές δυνάμεις που θα απαντήσουν στο πρόβλημα διότι οι υπάρχουσες είναι αυτές ακριβώς που το συντηρούν με την αχαλίνωτη ιδιοτέλειά τους. Οι δυνατότητες της πολιτικής ανταλλάχθηκαν προ πολλού με το αλισβερίσι των μικρών ή μεγάλων εκδουλεύσεων. Μ’ άλλα λόγια ο εσμός των θεριακλήδων που μας περιβάλλει, αιτείται συμμετοχή στο μάσημα, όχι πολιτική ανατροπή. Η καθολική πολιτική διαφθορά υπάρχει όσο της το επιτρέπει η καθολικευμένη κοινωνική διαφθορά. Οι Έλληνες υπήκοοι, δυστυχώς, δεν αποτελούν κοινωνία πολιτών αλλά πελάτες αυτής της αρνησιπάτριδος αθλιότητας. Είναι μονάδες ακκιζόμενων καταναλωτών, υπό τηλεοπτική και τραπεζική ομηρία, που δυσφορούν και φωνασκούν κάθε φορά που μειώνεται η αγοραστική τους αυταπάτη. Μιλάμε γι’ ανεπίγνωστη αλλοτρίωση. Γι’ αυτό μπορεί να κομπάζει για το ανοίκειο παρελθόν και να οικειώνεται με ευχέρεια και λαχτάρα την τρέχουσα ευτέλεια, την οποία ανοήτως λογαριάζει για “πρόοδο“ και “εκσυγχρονισμό“. Η επίκληση και η προσφυγή σ’ αυτή την υποτιθέμενη κοινωνία πολιτών, που για την ώρα στριμώχνεται για να σταυλίσει και να εμπορευτεί την αξιοπρέπειά της, όταν δεν είναι αισχρός λαϊκισμός, είναι ασύγγνωστη αφέλεια. Στενάχωρη η επισήμανση αλλά επιβεβλημένη, νομίζω, η υπόμνησή της.
Ο τόπος και οι ζωές μας, κατά την γνώμη μου, δεν χρειάζονται απλώς ένα νέο ή αναπαλαιωμένο κόμμα ή απόκομμα. Το πρόβλημα δεν είναι διαχειριστικό. Να φύγουν οι άχρηστοι που μας τυραννούν και να κατασκηνώσουν οι χρηστοί που θα νας υπηρετούν! Το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο κι έχει να κάνει με την αυτοσυνειδησία και την υπό διωγμό ταυτότητα του νέου ελληνισμού. Δεν μπορεί εσαεί να παριστάνουμε τα ασπόνδυλα μαλάκια. Εκτός από την απελπισία υπάρχει ωστόσο και η μαγιά. Άνθρωποι με φρόνηση και φρόνημα, αλλά καθόλου φρονιμάδα.
Αυτό που αυθωρεί και παραχρήμα χρειαζόμαστε είναι να προχωρήσουμε χωρίς εκπτώσεις στη συγκρότηση ενός κινήματος παιδείας και πολιτικής αγωγής που, αφού αντιπαλαίψει την εργολαβική μαφία που λεηλατεί τον τόπο, ίσως καταφέρει μακροπρόθεσμα να υποσκελίσει την ενδημική αφασία, να ανατρέψει τον τριτοκοσμικό συγκεντρωτισμό και να επιτρέψει την επιστροφή στην πόλη, στους πολίτες, τον πολιτισμό της πολιτικής και σε μορφές κοινοτικής και περιφερειακής αυτοκυβέρνησης. Ίσως τότε ο νέος Ελληνισμός πάψει να παράγει αδιαντροπιά.
Μέχρι όμως να υπάρξει ένα νέο, όντως πολιτικό, υποκείμενο η πιο υπεύθυνη πολιτική μας πράξη έναντι του κυρίαρχου απολιτικού πρωτογονισμού είναι η πολιτική εγρήγορση. Να καταμετρηθεί, επιτέλους, το πολιτικά άστεγο κοινωνικό σώμα. Και αυτός, νομίζω, θα πρέπει να είναι ο πρωταρχικός στόχος των έντιμων πολιτών: η στέρηση της νομιμοποίησης στους υπηρέτες της επιχειρηματικής λωποδυσίας. Διαφορετικά θα έχουμε κατορθώσει ένα νέο αστόχημα. Μια νέα μεταπολίτευση που θα είναι φαλκιδευμένη όπως η παρούσα. Δεν αρκεί να τιμωρήσουμε διά της αποχής, του άκυρου ή του λευκού την γενικευμένη υποκρισία. Χρειάζεται να τολμήσουμε προτάσεις, να διακινδυνεύσουμε νέες συλλογικότητες, ν’ αναμετρηθούμε με την κατεστημένη ευτέλεια, παραμερίζοντας τις όποιες ιδιαιτερότητες μας κρατούν διασπασμένους επ’ ωφελεία του συστήματος. Συνελόντι ειπείν, αν δεν επιστρέψει η πολιτική, όπως την ορίσαμε προοιμιακώς, αν η ζύμη δεν φουσκώσει, θα παρακολουθήσουμε σε απευθείας σύνδεση δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα το τέλος της Δημοκρατίας. Και με την συνέργειά μας θα έχουμε, βεβαίως, κερδίσει το πολυθρύλητο δεκαλεπτάκι δημοσιότητας που μας αντιστοιχεί.
Αυτό όμως θέλουμε στ’ αλήθεια;

τ.15 Χειμώνας 2009


Δειλοί µοιραίοι κι άβουλοι

Εάν συμφωνούμε ότι η πολιτική είναι ο σεβασμός στην Ιστορία, η πρόβλεψη και ο σχεδιασμός του μέλλοντος, το άθλημα διακονίας του κοινού συμφέροντος, η ανυστερόβουλη λαχτάρα της έγνοιας και της προσφοράς, τότε τα κόμματα είναι οι αναιδείς συντεχνίες που όχι μόνο δεν προάγουν, αλλά πασιφανώς διασύρουν την πολιτική. Γι’ αυτό αντί της πολιτικής κυριαρχεί η μασκαράτα της μικροπολιτικής αναπηρίας, της λομικής οικογενειοκρατίας, της εκμαυλιστικής ημετεροκρατίας, της τραμπουκικής μετριοκρατίας. Στους στοιχειωδώς πολιτικά εγγράμματους είναι ξεκάθαρο ότι οι υπάρχοντες κομματικοί σχηματισμοί είναι ευνουχισμένες θεραπαινίδες αυτής της παρακμής κι όχι τολμητίες ανατροπείς της. Ξεκάθαρο επίσης είναι ότι το πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης, έχει καταρρεύσει υπό το βάρος της εξόφθαλμης αδυναμίας του να διαχειριστεί τα σκάνδαλα και τους σκανδαλοποιούς, που το συντήρησαν μέχρι σήμερα. Μαζί του έχει καταρρεύσει όλος ο κρατικός μηχανισμός που έχει μεταβληθεί σε αργόμισθη παραδουλεύτρα του κομματικού παρακράτους. Το συντηρούν, εκ των ενόντων, στη ζωή ο σχεδόν πάνδημος ωχαδελφισμός και ο «πολιτικός» τσαρλατανισμός όσων ψωμίζονται απ’ αυτό. Κοντά στις χρόνιες αδυναμίες του κομματικού στρατού κατοχής, που παριστάνει την δημοσιοϋπαλληλία, βλέπουμε μια «δικαιοσύνη», στην οποία πλεονάζουν οι πομφόλυγες και πρυτανεύει η ατιμωρησία.

Η όλως ψευδεπίγραφη και κολοβή δημοκρατία μας δεν έχει ένα απλό πρόβλημα αντιπροσωπευτικότητας. Βρίσκεται, εδώ και καιρό, υπό την ξεκάθαρη κηδεμονία των αεριτζήδων εργολάβων του Δημοσίου, η οποία εκ περιτροπής χλευάζει ή ελέγχει τους θεσμούς και τους λακέδες που τους εκφυλίζουν, παραβιάζοντας απροσχημάτιστα πλέον το ίδιο το Σύνταγμα. Αιχμή του δόρατος τα κοινωνικά ανεξέλεγκτα Μ.Μ.Ε. Η κυριαρχία τους στον δημόσιο και ιδιωτικό βίο δεν χειραγωγεί απλώς την κοινή γνώμη, αλλά προάγει την μαζική εξηλιθίωση, που συναινεί με την αγελαία και κραυγαλέα σιωπή της σε μια εκούσια ειλωτεία. Όμως, παρά τον εθισμό στην στρεψοδικία, δεν μπορούν η γενικευμένη αποδόμηση και η γενική χρεωκοπία να χωρέσουν κάτω απ’ το ευρύχωρο χαλί της επίπλαστης ευμάρειας και αυτοπροαίρετης υποκρισίας. Γι’ αυτό και ο πολιτικός κόσμος της χώρας, υπό την καθοδήγηση των μαφιόζων εργοδοτών του, οργανώνει την ανασύνταξή του, επιδιώκοντας να παρουσιάσει ως λύση την ψυμιθιωμένη ολιγότητά του. Επιστρατεύει επί τούτου ηττημένους ανθρώπους και ηττημένες ιδέες, για να παραταθεί ο βίος του και να συντηρηθούν τα προνόμιά του.

Μπορούμε βεβαίως να παραμυθιαζόμαστε και να διασκεδάζουμε τον συμπλεγματικό ευρωεπαρχιωτισμό μας –για πόσο ακόμη;- με τα δημοκοπικά φληναφήματα περί «ισχυρής Ελλάδας» αλλά γεγονός είναι ότι ποτέ η χώρα δεν είχε βρεθεί σε τέτοια ανυποληψία. Το κρατίδιο των Σκοπίων περιφρονεί το κρατίδιο Αθηνών – Μυκόνου, που αβροφρόνως, πρωτοστατεί στην είσοδο της Τουρκίας στην Ε.Ε. σαν να μην έγινε ποτέ εισβολή στην Κύπρο και σαν να μην έχουμε κατοχή στην Μεγαλόνησο. Βορείως, στο Κοσσυφοπέδιο, ερήμην των ισχυρών (τρομάρα μας!) της περιοχής γίνεται δοκιμή για τα επόμενα Κοσσυφοπέδια των Βαλκανίων, όσο η Τουρκία ετοιμάζεται στην Θράκη.

Στο εσωτερικό υπάρχει μια πρωτόγνωρη δημογραφική κρίση, μια δρομαία υποχώρηση του κοινωνικού κράτους, μια απροκάλυπτη καταλήστευση και κατασπατάληση της δημόσιας περιουσίας. Όσο η χώρα υποκλέπτεται και ο άνομος πλουτισμός κυριαρχεί, όσο ο πολίτης αποξενώνεται από την πολιτική κι εθίζεται στον κατεστημένο κρετινισμό, τόσο η “κοινωνία” ασελγεί, κατ’ εξακολούθηση και παντοιοτρόπως, στο φυσικό και ιστορικό τοπίο αυξάνοντας εκ παραλλήλου την παραισθησιογόνο παχυδερμία της, ομού με το δημόσιο και ιδιωτικό χρέος.

Aλλά με λαφυραγώγηση και φενακισμούς μπορεί να επιβιώνει ευχαιρώς η ευάριθμη τσογλαναρία που ελέγχει τον δημόσιο βίο, δεν συγκροτείται όμως κοινωνία και πολύ περισσότερο δεν παράγεται πολιτική. Αλλά γι’ αυτά θα συνεχίσουμε την επόμενη φορά.

τ. 14, φθινόπωρο 2008

Επιστολή Ιωάννη Δούκα Βατάτζη στον Πάπα

Η Ιστορία βρίθει συνομωσιών, εγκλημάτων, και κάθε είδους βρωμιάς. Γι αυτό, κάποιες στιγμές που ο Άνθρωπος σηκώνεται πάνω απ` τα ανθρώπινα γενούν δέος. Αν ψάξει κανείς τις βρίσκει - σκόρπιες και λιγοστές- τόσο στην ελληνική όσο και στην παγκόσμια Ιστορία. Παραθέτω μία απ` αυτές. Η επιστολή του Βατάτζη ( βασιλιά του κράτους της Νίκαιας που δημιουργήθηκε μετά την άλωση του 1204) είναι απάντηση σε επιστολή του πάπα με την οποία ζητούσε να μην ενεργεί ο στρατός της Νίκαιας εχθρικά προς τον Φράγκο βασιλιά της Κωνσταντινούπολης.
Απολαύστε την :
-------------------------------------------------------

Επιστολή Ιωάννη Βατάτση προς τον Πάπα Γρηγόριο Θ’ .

“Ιωάννης εν Χριστώ τω Θεώ πιστός βασιλεύς και αυτοκράτωρ Ρωμαίων ο Δούκας , τω αγιωτάτω πάπα της πρεσβυτέρας Ρώμης Γρηγορίω σωτηρίας και ευχών αίτησιν . Οι αποσταλέντες παρά της σης αγιότητος κομισταί του γράμματος τούτου διετείνοντο ότι είναι της σης αγιότητος , αλλ` η βασιλεία μου αναγνούσα τα γεγραμμένα , δεν ηθέλησε να πιστεύσει ότι είναι σον , αλλ` ανθρώπου ζώντος εν εσχάτη απονοία , έχοντος δε τη ψυχήν πλήρη τύφου και αυθαδείας , διότι πώς να μη υπολάβωμεν τοιούτον τον γράψαντα , απευθυνόμενον εις την βασιλείαν μου , ως ένα των ανωνύμων και αδόξων και αφανών , μη διδαχθέντα εκ της πείρας περί του μεγέθους της αρχής ημών και της δυνάμεως ; Δεν είχομεν χρείαν σοφίας ίνα διαγνώσωμεν τις και ποίος είναι ο σος θρόνος .Εάν έκειτο επί των νεφελών ή μετέωρός που , ίσως υπήρχεν ανάγκη σοφίας μετεωρολογικής προς ανεύρεσίν του , αλλ` επειδή είνε εστηριγμένος επί της γης , και ουδόλως διαφέρει των λοιπών θρόνων , η τούτου γνώσις πρόχειρος είνε τοις πάσι . Και ότι μεν από του ημετέρου γένους η σοφία και το εκ ταύτης αγαθόν ήνθησε και εις άλλους διεδόθη , καλώς είρηται .Πως όμως ηγνοήθη ή και μη αγνοηθέν , πως εσιγήθη , ότι μετά της σοφίας είναι προσκεκληρωμένη εις το γένος ημών παρά του μεγάλου Κωνσταντίνου και η βασιλεία ; Τις αγνοεί ότι και ο κλήρος της διαδοχής εκείνου εις το ημέτερον διέβη γένος, και ότι ημείς είμεθα οι τούτου κληρονόμοι και διάδοχοι ; Έπειτα συ απαιτείς να μη αγνοήσωμεν τον σον θρόνον και τα τούτου προνόμια , αλλά και ημείς έχομεν να ανταπαιτήσωμεν όπως διαβλέψης και γνωρίσεις τα δικαιώματα ημών επί της αρχής και του κράτους της Κωνσταντινουπόλεως , όπερ από του Μεγάλου Κωνσταντίνου επί χιλιετηρίδα παραταθέν ,έφθασεν άχρις ημών .Οι γενάρχαι της βασιλείας μου , οι από του γένους των Δουκών και Κομνηνών, ίνα μη τους άλλους λέγω , τους από γενών Ελληνικών άρξαντας (1) επί πολλάς εκατοστύας ετών την αρχήν κατέσχον της Κωνσταντινουπόλεως , ούς και η της Ρώμης εκκλησία και οι ιεράρχαι προσηγόρευον Ρωμαίων αυτοκράτορας .Πως λοιπόν ημείς φαινόμεθα σοι ότι ουδαμού άρχομεν και βασιλεύομεν , εχειροτονήθη δε παρά σου ο Ιωάννης εκ Βριέννης (Πρετούνας ) ; Τίνος δίκαιον επρυτάνευσενεν τη περιστάσει ταύτη ; Πως η ση τιμία κεφαλή επαινεί την άδικον και πλεονεκτικήν γνώμη , και την ληστρικήν και μιαιφόνον κατάσχεσιν υπό των Λατίνων της Κωνσταντινουπόλεως εν μοίρα τίθεται δικαίου ; Ημείς βιασθέντες μετεκινήθημεν του τόπου , αλλά δεν παραιτούμεθα τα δικαιώματα ημών επί της αρχής και του κράτους της Κωνσταντινουπόλεως. Ο βασιλεύς άρχει και κρατεί έθνους και λαού και πλήθους , ουχί λίθων τε και ξύλων , άτινα αποτελούσι τα τείχη και τα πυργώματα . Το γράμμα σου περιείχε και τούτο ότι κήρυκες της σης τιμιότητος το του σταυρού διήγγειλαν κήρυγμα εις όλον τον κόσμον , και ότι πλήθος ανδρών πολεμιστών έσπευσεν εις εκδίκησιν της Αγίας Γης. Τούτο μαθόντες εχάρημεν και ελπίδων μέστοί γεγόναμεν ότι ούτοι οι εκδικηταί των αγίων τόπων ήθελον αρχίσει την εκδικίαν από της ημετέρας πατρίδος , και ότι ήθελον τιμωρήσει τους αιχμαλωτιστάς αυτής , ως βεβηλώσαντας αγίους οίκους ,ως ενυβρίσαντας θεία σκεύη , και πάσαν ανοσιουργίαν διαπράξαντας κατά χριστιανών . Επειδή όμως το γράμμα ωνόμαζε βασιλέα τον Ιωάννην Βριέννιον της Κωνσταντινουπόλεως και φίλον υιόν της σης τιμιότητος , αλλ` όστις προ πολλού απεβίωσε (2) , και προς βοήθειαν τούτου εστέλλοντο οι νέοι σταυροφόροι , εγελώμεν αναλογιζόμενοι την των αγίων τόπων ειρωνείαν και τα κατά του σταυρού παίγνια . Επειδή δε η ση τιμιότης διά του γράμματος παρακινεί να μη παρενοχλώμεν τον σον φίλον και υιόν Ιωάννην Βριέννιον , καθιστώμεν γνωστόν εις την σην τιμιότητα ότι δεν γνωρίζομεν που γης ή θαλάσσης είνε η επικράτεια αυτού του Ιωάννου .Εάν δε περί Κωνσταντινουπόλεως είνε ο λόγος , δήλον καθιστώμεν και τη ση αγιότητι και πάσι τοις χριστιανοίς , ως ουδέποτε παυσόμεθα μαχόμενοι και πολεμούντες τοις κατέχουσι την Κωνσταντινούπολιν . Ή γαρ αν αδικοίημεν και φύσεως νόμους και πατρίδος θεσμούς , και πατέρων τάφους , και τεμένη θεία και ιερά , ει μη εκ πάσης της ισχύος τούτων ένεκα διαγωνισόμεθα . (3) Εάν δε τις διά τούτο αγανακτή και δυσχεραίνη και οπλίζεται καθ` ημών , έχομεν πως κατά τούτου να αμυνθώμεν , πρώτον μεν διά της βοηθείας του Θεού , έπειτα δε διά των υπαρχόντων και παρ` ημίν αρμάτων και ίππων και πλήθους ανδρών μαχίμων και πολεμιστών , οίτινες πολλάκις επολέμησαν τους σταυροφόρους .Συ δε , ως Χριστού μιμητής , και του των Αποστόλων κορυφαίου διάδοχος , και γνώσιν έχων θείων τε νομίμων ,και των κατ` ανθρώπους θεσμών , θα επαινέσης ημάς υπερμαχούντας της πατρίδος και της εγγενούς αυτή ελευθερίας . Και ταύτα μεν θα συμβώσι κατά το δοκούν τω Θεώ . Η δε βασιλεία μου πάνυ ορέγεται και ποθεί να διασώση το προς την αγίαν της Ρώμης εκκλησίαν προσήκον σέβας , και να τιμά τον θρόνον του κορυφαίου των αποστόλων Πέτρου , και εις την σην αγιότητα να έχη σχέσιν και τάξιν υιού , και να κάμνη όσα εις τιμήν και θεραπείαν αφορώσιν αυτής , μόνον εάν και η ση αγιότης μη παρίδη τα δικαιώματα της ημετέρας βασιλείας , και μη γράφη προς ημάς αφερεπόνως και ιδιωτικώς .Όπως δε διακείμεθα εν ειρήνη προς την σην αγιότητα , την του γράμματος απαιδευσίαν αλύπως υπεδέχθημεν και προς τους κομιστάς αυτού ηπίως προσηνέχθημεν .”

(πηγή: Αντώνιος Μηλιαράκης , Ιστορία του Βασιλείου της Νίκαιας και του Δεσποτάτου της Ηπείρου (1204-1261 ), Leipzig 1898, Ανατύπωση από Διονύσιο Νότη Καραβιά και Ευάγγελο Κωνσταντίνου Λάζο . )

1) Το 1204 θεωρείται ως η αφετηρία γέννησης του νέου Ελληνισμού ( Βλ . Ιστορία του νέου Ελληνισμού , Α. Βακαλόπουλος ).
2) Η επιστολή του Πάπα προς τον Βατάτση γράφτηκε ενώ ο Λατίνος αυτοκράτορας Ιωάννης Βρυένιος ήταν ζωντανός , αλλά έφτασε στην Νίκαια μετά τον θάνατο του Βρυέννιου που πέθανε στις 23 Μαρτίου 1237 .
(3) Οι υπογραμμίσεις δικές μου.

Χαρακτηριστικό της "ποιότητας" του Βατάτζη, είναι ότι μετά το θάνατό του ο λαός του τον αγιοποίησε. Νομίζω είναι πρωτοφανές. Αγιοποιήθηκε απ` το λαό, όχι απ` την Εκκλησία !
Αυθόρμητα, χωρίς κανείς να τους υποχρεώσει, έχτισαν εκκλησιές στο όνομα του αγίου Ιωάννη (Δούκα Βατάτζη), του ελεήμονα.

Περί Κακοηθείας Ηροδότου

Νοιώθω γιά τις Θερμοπύλες του 480π.Χ. πως πρόκειται γιά μιά από τις σπάνιες στιγμές της Παγκόσμιας Ιστορίας που πολλοί άνθρωποι μαζί (γιά τον Έναν είναι ίσως λιγότερο σπάνιο) πέρασαν τη γραμμή του χθόνιου και έγιναν Ιδέες.
Το "πολλοί άνθρωποι μαζί" σημαίνει βέβαια κάτι. Μιά κοινή αντίληψη, ένα πολιτισμό, Αρχές, σημαίνει κανόνα -εκείνη τη χρονική στιγμή- κι όχι εξαίρεση. Κι αυτή η αντίληψη , αυτός ο πολιτισμός , αυτές οι Αρχές, φαίνεται έμειναν γιά αρκετό χρόνο μετά Ακόμη κι όταν οι Έλληνες άρχισαν να παρακμάζουν.
Γιά 9 αιώνες μετά τις Θερμοπύλες του 480π.Χ. κανείς δεν πέρασε τα στενά χωρίς να πληρώσει ακριβά διόδια.
Κανείς !
Ούτε καν οι πανίσχυροι οι Ρωμαίοι που χρειάστηκε να τσακίσουν τον Αντίοχο Γ΄ γιά να περάσουν. Και μόνο το 396 μετά Χριστόν, όταν πια η Ελλάδα είχε ξεφτιλιστεί γιά τα καλά, βρέθηκε ένας στρατηγός (δεν θα πω το όνομά του- δεν τού αξίζει να τον θυμόμαστε) που συμφώνησε με τον εχθρό και τον άφησε να περάσει χωρίς να ανοίξει μύτη.
Ο εχθρός ήταν ο Αλάριχος κι ο στρατηγός μπροστά στον βάρβαρο : “ απεχώρει μετά των φυλάκων, ενδιδούς ελευθέραν και ακώλυτον την επι την Ελλάδαν πάροδον τοις βαρβάροις” Αλλά βέβαια, είχαν περάσει πιά εννιά αιώνες, και, όπως είχε πει κι ο Απολλώνιος Τυανεύς , το αίμα τους είχε γίνει πλέον κολώνια.

Δυστυχώς όμως, ο Ηρόδοτος, φαίνεται πως αδίκησε τους "επαρχιώτες" προς χάριν των "διασημοτήτων".
Κι αυτό συνεχίζεται εις τους αιώνες των αιώνων. Ξεχνάμε δηλαδή πως έμειναν κι άλλοι εκεί.
Οι 700 Θεσπιείς σίγουρα.
Και οι 400 Θηβαίοι,που ο Ηρόδοτος λέει πως παραδόθηκαν , αλλά ο Πλούταρχος (και ο Μπιούρυ) το αμφισβητεί.
Και 80 Μυκηναίοι που κανείς ποτέ δεν τους θυμάται ( πλην γαρ Λακεδαιμονίων τε αυτών και Θεσπιέων και Μυκηναίων προαπέλιπον το πέρας της μάχης οι λοιποί. Παυσανίας, I, ΧΧ, 2 ).
Και επιπλέον 1000 Λάκωνες.

Γιατί άραγε ο Ηρόδοτος "ξεχνάει" τους Μυκηναίους και τους 1000 επιπλέον Λάκωνες , ή ακόμη γιατί "λαθεύει" σχετικά με τους Θηβαίους ;
Ο Πλούταρχος διατυπώνει μιά βαρύτατη κατηγορία εναντίον του (Πλούταρχος, Περί κακοηθείας Ηροδότου, 31). Ζήτησε λέει χρήματα απ` τους Θηβαίους . Και επειδή δεν του έδωσαν έγραψε ότι στις Θερμοπύλες δείλιασαν και παραδόθηκαν.

-----------------------------------
"Περί κακοηθείας Ηροδότου"

Σαν έλυσε ο Ξέρξης τα σκυλιά του
και χίμηξαν ολόϊσια στα Στενά,
σημάδι βάλαν - φυσικά - τον Λεωνίδα.
Νομίσανε ο βασιλέας αν σκοτωθεί
οι άλλοι θα κιοτέψουν.
Τι λάθος!
Ο βασιλέας έπεσε , ναι!
Και οι Μήδοι με αλαλαγμούς ορμήσαν στο κουφάρι.
Μα δεν τ`αγγίξαν.
Λακεδαιμόνιοι, Θεσπιείς,
Θηβαίοι (1) και Μυκηναίοι (2),
βουνό ορθώθηκαν
τους βέβηλους να σπρώξουν μακριά.
Σκοτώσανε και σκοτωθήκαν
κι ήρθανε και άλλοι εχθροί
ξανά,
και ξανά,
και ξανά.
Και τελικά, λέει, τον Λεωνίδα τον κράτησαν οι Έλληνες
που " ετρέψαντο τους εναντίους τετράκις".
Μέχρι που τελικά δεν έμεινε ούτ` ένας ζωντανός
τον βασιλέα να προστατέψει.
Και τότε , μόνο τότε,
οι Πέρσες εδυνήθησαν
απ` την σωρό του άνακτα την κάρα ν` αποκόψουν.
Όταν οι Έλληνες κείτονταν νεκροί,
μέχρις εσχάτων πολεμήσαντες .
Λακεδαιμόνιοι, Θεσπιείς
Θηβαίοι και Μυκηναίοι,
"χερσί και στόμασι",
μέχρις εσχάτου.

----------------------
Σημ.
1) α) Πλούταρχος, Περί κακοηθείας Ηροδότου, 31.

β) J.B. Bury, A history of Greece, London 1955, σελ.276

2)Παυσανίας, Ι, ΧΧ, 2 : "πλην γαρ Λακεδαιμονίων τε αυτών και Θεσπιέων και Μυκηναίων προαπέλιπον το πέρας της μάχης οι λοιποί"

Περί Γραικών, Γιουνάν , Ελλήνων και Ρωμηών

Τον 8ο πΧ αι , κάποιοι Έλληνες που έμεναν κοντά στην Τανάγρα μετανάστευσαν στην Νότια Ιταλία. Λέγονταν Γραίοι.
Οι ντόπιοι της Νότιας Ιταλίας τους είπαν Γραικούς.
Και επειδή οι Γραίοι-Γραικοί ήταν Έλληνες, οι ντόπιοι κατέληξαν να αποκαλούν Γραικούς όλους τους Ελληνες.
Αργότερα οι Ρωμαίοι επέβαλλαν/επέκτειναν το Γραικοί- Graeci- σε όλους τους Έλληνες. Αναφορά στους Γραικούς υπάρχει στον Αριστοτέλη που ορίζει τον Γραικό ως γενάρχη των αρχαιότατων Ελλήνων που ζούσαν κοντά στη Δωδώνη καθώς και στον Ησίοδο που ισχυρίζεται ότι ο Γραικός ήταν γιός του Δία και της Πανδώρας.

Ιστορίες γιά πολέμους

Λέει ο παππούς μας ο Ηρόδοτος - και μεταφέρω ελεύθερα :
Ήταν πολύ- πολύ παλιά τότε που το μεγάλο έθνος των Σκυθών αποφάσισε να εκστρατεύσει εναντίον την Μήδων. Κίνησαν το λοιπόν σύμπαντες οι άντρες να περάσουν τον Ελλήσποντο και να βαδίσουν σε τόπους μακρινούς .
Σαν έφτασαν -και νίκησαν- τους καλάρεσε τους Σκύθες, μιά κι ο τόπος ήταν πολύ πιό ανεπτυγμένος, έβρισκαν πολυτελειες που ούτε να φανταστούν μπορούσαν κι οι γυναίκες εκεί ήταν πιό κοκκέτες και περισσότερο εκλεπτυσμένες απ` τις δικές τους που σερβίριζαν το φα'ί' μέσα σε ανθρώπινα κρανία. Έτσι με το : " αντε ακόμη λίγο, να δοκιμάσουμε κι αυτήν, να πλιατσικολογήσουμε κι εκείνο, να καταστρέψουμε και τ` άλλο", πέρασαν ούτε λίγο ούτε πολύ 28 ολόκληρα χρονάκια... Ε, κάποτε τους έπιασε νοσταλγία. Ξέρετε... όπως κάποιους κυρίους-ες που αφού χορτάσουν ξινά και μέλια αποφασίζουν να γυρίσουν στην οικογενειακή εστία γιά να τελειώσουν τις μέρες τους στην ασφάλεια της οικογενειακής θαλπωρής.
Ναι αλλά... Οι γυναίκες πίσω στην Σκυθία δεν είχαν την απαιτούμενη υπομονή να τους περιμένουν (ντροπή τους τι είναι 28 χρόνια; Βαρβάρισσες όμως , τι περιμένεις; Ένώ η Πηνελόπη ε; -:)
Τα βόλεψαν λοιπόν οι καυμένες όπως μπορούσαν με τους δούλους τους. Κι από την ανόσια αυτή ένωση προέκυψαν βέβαια παιδιά. Τα αρσενικά εκ των οποίων ήταν ενήλικοι άντρες, όταν πιά οι Σκύθες εδέησαν να θυμηθούν την οικογενειακή θαλπωρή. Πρόβλημα! Οι γιοί των δούλων -κι οι μπαμπάδες τους- σαν έμαθαν ότι οι Σκύθες επιστρέφουν πήραν τα όπλα να τους πετάξουν έξω απ` την χώρα. Σιγά την χώρα δηλαδή, "Σκυθικήν ερημίαν" την σώζουν οι αρχαίες γραφές, αλλά όσο νά`ναι γι αυτούς πατρίδα ήταν. Έγινε πόλεμος πολύς και νικητής κανένας. Οι Σκύθες λυσσούσαν και ξεφύσαγαν και να το καταπιούν δεν μπορούσαν το χουνέρι που τους έλαχε. Μέχρι που ένας απ` αυτούς - ο σοφότερος κατά τα φαινόμενα- τους μαζεύει μιά μέρα και τους λέει:
"Ρε `σεις, πάτε καλά; Ρε, με τους δούλους καθόμαστε και πολεμάμε;"
"Και τι να κάνουμε αφού αυτοί σηκώσαν όπλα εναντίον μας;" ρωτάνε οι πολλοί από κάτω. "Και σαν σηκώσαν αυτοί, τι πάει να πεί; Πως θα σηκώσουμε κι εμείς τα δικά μας εναντίον τους; Δεν καταλαβαίνετε ρε χαϊβάνια πως έτσι τους δίνουμε την αξία που ζητάνε;" φωνάζει ο 'σοφός'.
"Ε και τι να κάνουμε δηλαδή", απορεί το πλήθος.
"Να πιάσουμε τα μαστίγια" προτείνει ο Σκύθης , "αυτά ξέρουν οι δούλοι, αυτά φοβούνται". Έτσι κι έγινε! Κατά τον Ηρόδοτο πιάσανε οι Σκύθες τα μαστίγια, οι δούλοι σκόρπισαν στις δουλειές τους, κι οι ηλικιωμένοι πολεμιστές μπήκαν -επιτέλους - στα σπίτια τους να πιούνε το γαλατάκι τους το φοραδίσιο, να θυμηθούν τα νιάτα τους.
Τέλος

---------------------

Υγ Η ιστορία αγγίζει βέβαια τα όρια του μύθου, αλλά η διαχρονική "αλήθεια" της επιβεβαιώνεται από μιά ανάλογη της επανάστασης του `21.

Οι Γαλάτες στην Ελλάδα

Οι Γαλατες στην Ελλαδα.

Στο πρωτο μισο του 3ου πχ αιωνα ο χωρος της κλασσικης Ελλαδας γνωριζε οικονομικη και δημογραφικη παρακμη, αντιθετα με τον Ελληνιστικο κοσμο που διαιρεμενος σε 3 -κυριως- μεγαλα κρατη ανθουσε οικονομικα , δημογραφικα και επιστημονικα. Οι Πτολεμαιοι στην Αιγυπτο ηγουντο ενος πληθυσμου 10 εκατομμυριων ανθρωπων , οι Σελευκιδες στην Ασια 30 εκατομμυριων και οι Αντιγονιδες στην Μακεδονια 4 εκατομμυριων , και παρολο που τα συνορα των κρατων τους ηταν καπως ``ρευστα `` εν τουτοις σε γενικες γραμμες παρεμεναν σταθερα.[Υπολογισμοι Μπελοχ για την συγκεκριμενη χρονικη περιοδο ].

Στην Ελλαδα αν και η αντιληψη της πολης-κρατους υπηρχε ακομη ,εν τουτοις σιγα σιγα υποχωρουσε μπροστα σε μια νεα αντιληψη …αυτη της ενιαιας ανεξαρτητης Ελλαδας.. Το 290πχ σχηματιζεται η Αιτωλικη συμπολιτεια απο πολεις -κρατη της Κεντρικης Ελλαδας και το 280 η Αχαικη απο αυτες της Βορειας Πελοποννησου [κι αργοτερα κι απο αλλες που ενωθηκαν με αυτη]. Σκοπος και των δυο συμπολιτειων ηταν η προστασια των πολεων τους απο ξενες επικυριαρχιες.

Ο Ελληνικος πολιτισμος κι η Ελληνικη γλωσσα κυριαρχουσε στο μεγαλυτερο μερος του αρχαιου κοσμου . Στην Αθηνα η Ακαδημια και το Λυκειο λειτουργουσαν και μολο που δεν μπορουσαν να ξεπερασουν τα μεγαλα επιτευγματα του 5ου και 4ου αιωνα , η λειτουργια τους δεν ειχε σχεση μονο με τον σχολιασμο της σκεψης του παρελθοντος . Ο γεννημένος στην Σάμο και Αθηναίος πολίτης Επικουρος διδασκε την αναζητηση της « ηδονης » μεσα απο την ψυχολογικη ικανοποιηση και την απουσια του πονου ,οι Κυνικοι μιλουσαν για περιφρονηση στην συμβατικοτητα και απεξαρτηση απο τον υλικο κοσμο και οι Στωικοι προτειναν στον ανθρωπο να δεχεται ολα οσα του επεβαλλε η μοιρα και να ειναι γενναιος οχι για τις συνεπειες της γενναιοτητας του αλλα για την εγγενη αξια της γενναιοτητας-αυτοσκοπου. Στην Αλεξανδρεια των Πτολεμαιων ο Ερατοσθενης υπολογιζε το μεγεθος της Γης , κι ο Ηρων ανακαλυπτε την ατμομηχανη. Ο Αρχιμηδης γινοταν διασημος στις Συρρακουσες που ασφυκτιουσαν αναμεσα στην Καρχηδονα και στην Ρωμη η οποια τωρα εδειχνε να εχει συνελθει απο την καταληψη της ενα αιωνα πριν , απο τους Κελτες του Βρενου , που αποχωρησαν μονο μετα απο την καταβολη υπερογκων λυτρων.


Οι Κελτες κυριαρχουσαν στην κεντρο-δυτικη Ευρωπη απο τον Ατλαντικο μεχρι τον Δουναβη. Το ετος 280 πχ ο στρατηγος του Αλεξανδρου Σελευκος δολοφονηθηκε απο τον γιο του Πτολεμαιου , Πτολεμαιο Κεραυνο ο οποιος στεφθηκε βασιλεας της Μακεδονιας. Οι Κελτες που ζουσαν κοντα στον Δουναβη και στην Αδριατικη ειχαν υποσχεθει στον Αλεξανδρο να μεινουν πιστοι φιλοι του μεχρι να ανοιξει η Γη και να τον καταπιει. Η υποσχεση αυτη - που την κρατησαν , οπως και καποια αλλη αργοτερα στον Νικομηδη της Βιθυνιας - δεν τους δεσμευε πια . Και εκριναν πως ηταν καταλληλη η εποχη για να επιτεθουν στο Νοτο. Χωριστηκαν σε 3 πολυαριθμες ορδες , απο τις οποιες η μια με αρχηγο τον Κερεθριο χτυπησε την Θρακη , η δευτερη υπο τον Βολγιο [ κατ` αλλους Βελγιο ] επετεθη στην Μακεδονια , και η τριτη με αρχηγο καποιον που ειχε το ιδιο ονομα με τον πορθητη της Ρωμης 100 χρονια πριν ,τον Βρενο, προχωρησε νοτιοτερα στην περιοχη της Παιονιας που εκτεινονταν απο την Ημαθεια μεχρι το Παγγαιο. Ο Πτολεμαιος Κεραυνος στην προσπαθεια του να τους αποκρουσει υπεστη σοβαρες απωλειες και επεσε κι ο ιδιος στο πεδιο της μαχης , κατα τον Παυσανια. Συμφωνα με αλλες μαρτυριες αιχμαλωτιστηκε και εχασε την ζωη του με φριχτο τροπο « …διασπαραχθεις υπο των Γαλατων ..» [ Ιουστινος , Μεμνων]. Την κατασταση εσωσε ο γενναιος Μακεδονας στρατηγος Σωσθενης που διακριθηκε στις μαχες και που οταν μετα απο αλλεπαληλες διαδοχες του θρονου , του προσφερθηκε το στεμμα της Μακεδονιας , αρνηθηκε , με συνεπεια η Μακεδονια να γνωρισει την πρωτη και τελευταια -συντομη- Δημοκρατια της. Οι Κελτες , που απο τωρα πια ονομαζονται και Γαλατες απο τους Ελληνες , επεστρεψαν στις βασεις τους εχοντας λεηλατησει και καταστρεψει αλλα εγκαταλειποντας απορθητες τις οχυρες πολεις . Μετα απο την πρωτη αυτη επιδρομη ο Βρενος προσπαθησε επιμονα να πεισει τους Γαλατες για μια δευτερη και μεγαλυτερη ,νοτιοτερα. Και πειθοντας τους καταφερε το ετος 279 πχ , να μπει αρχηγος μιας δυναμης 210.000 πολεμιστων ακολοθουμενων απο τις οικογενειες τους , πραγμα που οδηγησε τους μελετητες της Ιστοριας στο βέβαιο πλέον συμπέρασμα πως η επιθεση ειχε σαν σκοπο την εγκατασταση στον Ελλαδικο χωρο και οχι μονο την λεηλασια. Ο Σωσθενης για αλλη μια φορα προσπαθησε , αλλα οι δυνατοτητες του εξω απο τις οχυρες πολεις ηταν περιορισμενες. Αστραπιαια και οργανωμενα οι Κελτες προελασαν στην Θεσσαλια διαπραττοντας πληθος « παρανομηματων » [=απανθρωπα εργα ] , σερνοντας μαζι τους τρομο και απελπισια , και εισχωροντας ολο και πιο βαθια στα Ελληνικα εδαφη. Φτανοντας στον Σπερχειο ποταμο βρηκαν τις γεφυρες κατεστραμενες απο τους Ελληνες , αλλα τις ξαναφτιαξαν γρηγορα και ξεκινησαν να λεηλατουν και να καταστρεφουν την περιοχη γυρω απο την Ηρακλεια.

Ηταν προχωρημένο φθινόπωρο του 279 πχ οταν ο Λεωνιδας σηκωθηκε υστερα απο 201 χρονια υπνου και ξανασταθηκε στις Θερμοπυλες. Αυτη την φορα ειχε πολλα ονοματα . Τον ελεγαν Καλλιππο κι ηταν Αθηναιος αρχιστρατηγος , γιος του Μοιροκλεους , τον ελεγαν Κηφισοδοτο ,Θεαριδα , Διογενη , Λυσανδρο κι ηταν αρχηγος των Βοιωτων, τον ελεγαν Κριτοβουλο,Τελέσαρχο , Αντιοχο κι ηταν Φωκευς πολέμαρχος , Μειδια κι ηταν Λοκρος , Ιππονικο κι ηταν απ `τα Μεγαρα , Πολυαρχο , Πολυφρωνα και Λακρατη κι ηταν Αιτωλος …

Τον ελεγαν Κυδία , κι ηταν εφηβος Αθηναιος , απλος στρατιωτης μεχρι την μερα εκεινη . Θρυλος κι Αθανατος *(βλ.σημ. τέλους) απο εκει κι υστερα . Ελειπαν οι Πελοποννησιοι . Ισως γιατι οπως καποιοι ιστορικοι πιστευουν προτιμουσαν να οργανωσουν την αμυνα στον Ισθμο.Ισως γιατι οπως καποιοι αλλοι πιστευουν [Μπελοχ] επιθυμουσαν την ηττα της Αιτωλικης Κοινοπολιτειας ετσι ωστε να προβληθουν οι ιδιοι στον Ελλαδικο χωρο σαν επικρατεστεροι.Μονο οι Πατρινοι βοηθησαν λιγο , μα κι αυτοι αργοτερα. Στην δυναμη των 25.000-30.000 Ελληνων **(βλ.σημ. τελους) που μαζευτηκαν εκει προστεθηκαν και 1000 μισθοφοροι που εστειλε ο Αντιγονος Γονατας ,εγγονος του Αντιγονου , που εν τω μεταξυ ειχε γινει βασιληας της Μακεδονιας , καθως και τριηρεις που αν και αρχικα η Ιστορια κατεγραψε σαν Αθηναικες ειναι πιθανοτερο να ηταν του Αντιγονου Γονατα μια και οι Αθηναιοι δεν ειχαν εκεινα τα χρονια πολεμικα πλοια. Τμημα των παραπανω 1000 μισθοφορων θεωρειται οτι εσταλη απο τον Αντιοχο τον Α` τον Σωτηρα , γιο του Σελευκου του Α`. Η μεγαλυτερη δυναμη των συνασπισμενων Ελληνων ηταν Αιτωλικη και αριθμουσε 7000 και κάποιους ιππείς γιά τους οποίους δεν διασώζεται ο αριθμός. Ο Βρενος με τους Γαλατες του , που οι περιγραφες της εποχης τους τους θελουν τρομερους πολεμιστες , ξανθους, σωματωδεις , ψηλους και ρωμαλεους , «με τρομερη ματια και ικανοτατους στη μαχη μεχρι τα βαθια τους γεραματα …»[κατα τον Αμμιανο Μαρκελλινο ] , ριχτηκε σε αυτους που συχνα η Ιστορια αναφερει ως « Ελληνες της παρακμης ».
Κι οι Θερμοπυλες κρατηθηκαν .
Οι Γαλατες δεν περασαν.
Γραφει ο Παυσανιας «Ενταυθα οι Ελληνες εν σιγη τε επηεασαν και εν κοσμω….οι δε [Γαλατες] εν οργη τε επι τους εναντιους και θυμω μετα ουδενος λογισμου καθαπερ τα θηρια εχωρουν». "
...εν σιγή τε επήεασαν και εν κόσμω..."
Κάθε φορά που διαβάζω αυτά λόγια ριγώ. Να στέκεσαι απέναντι σ` ένα εχθρό εφτά φορές πολυαριθμότερο , να τον βλέπεις να έρχεται καταπάνω σου ουρλιάζοντας "καθάπερ τα θηρία " και συ να μένεις σιωπηλός και κόσμιος , ακλόνητος στην αποφάσή σου να μην τον αφήσεις να περάσει .Δεν είναι πράγματα που γίνονται από ανθρώπους αυτά. Πρέπει να ΄χεις ξεφύγει γιά τα καλά. Τέλος πάντων, σε εκεινη την μαχη που ολοι οι αμυνομενοι εγιναν ηρωες επεσε ο Αθηναιος εφηβος Κυδίας .Η φαντασια αδυνατει να συλλαβει τι εκανε παραπανω απο ολους τους αλλους που εμαχοντο εκ των πραγματων υπερανθρωπα …. ενας προς επτα . Θα πρεπει παντως να πολεμησε ξεπερνωντας καθε ανθρωπινο μετρο , γιατι ξεχωρισε σαν καλυτερος απο ολους και το ονομα του εμεινε στη μνημη των Ελληνων σαν συνωνυμο του ηρωισμου , με συνεπεια η ασπιδα του να στολιζει για τα επομενα 150 χρονια τη στοα του Ελευθεριου Διος . Εμειναν οι Γαλατες επτα μερες μπροστα στις Θερμοπυλες και υστερα εστειλαν μια δυναμη να ανεβει στην Οιτη , «ανελθειν ες εις Οιτην επεχειρησε κατα Ηρακλειαν ..» [κατ`αλλους για να λεηλατησουν ενα ιερον που υπηρχε εκει.]. Εκει τους περιμενε ο Τελεσαρχος ο «ανηρ ειπερ τις και αλλος προθυμος ες τα Ελληνων » με τους Φωκεις του και τους τσακισε , πεφτοντας ομως κι ιδιος στη μαχη. Οι Γαλατες σαν να αρχισαν να το ξανασκεφτονται. Αλλιως τα περιμεναν τα πραγματα , αλλες πληροφοριες ειχαν. Δεν μπορουσαν να καταλαβουν πως αντιστεκονται τοσο αποτελεσματικα καποιοι που εθεωρουντο «αδυναμοι και παρακμασμενοι ». Ο Βρενος αποφασισε να χτυπησει την Αιτωλια σε μια προσπαθεια να αναγκασει τους Αιτωλους να φυγουν απο τις Θερμοπυλες για να υπερασπιστουν τα σπιτια τους , αποδυναμωνοντας ετσι τους αμυνομενους στα στενα. Εστειλε ενα σωμα απο 40.000 πεζους και 800 ιππεις να χτυπησουν την καρδια της Αιτωλιας. Κι οι Αιτωλοι που ετρεξαν να προστατεψουν τα σπιτια τους , μαζι με τις γυναικες και τους γερους της Αιτωλιας που οπλιστηκαν και παραταχτηκαν εκουσια , βρηκαν αυτη την φορα βοηθεια απο τους Πατρινους. Οι Γαλατες επιδρομεις γυρισαν πισω στις Θερμοπυλες νικημενοι ξανα και με βαρυτατες απωλειες . Επεστρεψαν «ελασσονες ημισεων» . Ο Βρενος με το πεισμα που τον χαρακτηριζε καταφερε και βρηκε τον Εφιαλτη του. Αυτη την φορα ηταν οι Ηρακλεωτες και οι Αινιανες για τους οποιους ο Παυσανιας λεει οτι προδωσαν την μυστικη ατραπο που περναγε δια μεσου της Οιτης οχι απο «κακονοια » για τους Ελληνες αλλα για να βγαλουν απο την περιοχη τους τους Γαλατες που ειχαν εγκατασταθει εκει λεηλατωντας καταστρεφοντας και σκοτωνοντας. Οπως και να εχει οι Γαλατες περασαν απο πισω και οταν οι φυλακες της ατραπου Φωκεις [ οπως και το 480πχ] τους αντιληφθηκαν , λιγα μπορουσαν να κανουν περα απο το να τρεξουν και να ειδοποιησουν τους υπολοιπους Ελληνες για την κυκλωτικη κινηση των εχθρων. Πολυ σοφα αυτη την φορα οι Ελληνες επελεξαν να εγκαταλειψουν τα στενα και να τρεξουν να υπερσπιστουν τις ιδιατερες πατριδες τους. Οταν θυσιαστηκε ο Λεωνιδας , υπηρχε πισω του το συνολο των Ελληνικων δυναμεων. Το 279πχ πισω απο τους μαχομενους στις Θερμοπυλες δεν υπηρχε καμμια στρατιωτικη δυναμη , μεχρι τον Ισθμο. Περνωντας τις Θερμοπυλες ο Βρενος στραφηκε γρηγορα προς τους Δελφους προπομπός της κύριας Γαλατικής δύναμης που με αρχηγό τον Ακιχώριο ακολουθούσε . Οι κατοικοι των Δελφων ζητησαν προστασια στο «χρηστηριον» , ενω οι Φωκεις και 400 μαχητες της Αμφισσας ετρεξαν να βοηθησουν στην αμυνα μαζι με λιγους Αιτωλους. Ο κυριος ογκος του Αιτωλικου στρατου εμεινε πισω απο τους εχθρους για να χτυπαει ασταματητα τις οπισθοφυλακες τους. Ανταρτοπόλεμος επικός που είχε ως συνέπεια να καθυστερήσει ολέθρια η ένωση του στρατιωτικού σώματος του Βρένου με αυτό του Ακιχωρίου. Ο Βρενος που για αλλη μια φορα φανταστηκε μια ευκολη νικη συναντησε λυσσωδη αντισταση και οι Δελφοι κρατησαν. Λεηλατήθηκαν αλλά δεν παραδόθηκαν . Και τοτε ….εγινε σεισμος και χτυπησε αγρια θύελλα με κεραυνους . Πετρες αρχισαν να πεφτουν απο τον Παρνασσο και να πλακωνουν τους βεβηλους επιδρομεις. Την νυχτα τα πραγματα εγιναν δυσκολοτερα για αυτους. Και το πρωι οι Φωκεις που ηξεραν καλα τον τοπο , αντεπιτεθηκαν από μονοπάτια μυστικά .Οι Φωκείς που πολεμούσαν για τον τόπο τους .Για τα παιδιά και τις γυναίκες τους .Για το ιερό των Δελφών τους . Οι Γαλατες παρολη την κουραση και την απογοητευση αντισταθηκαν στην αρχη αλλα οταν οι λίγοι αλλά ασυγκράτητοι Φωκείς κατάφεραν να τραυματίσουν τον ίδιο τον Βρένο , οι μαχητές του κατερρευσαν.Κι άρχισαν να υποχωρούν. Κι οταν ξαναηρθε η νυχτα κυριευτηκαν απο Πανικο-φόβο σταλμένο απ` τον θεό Πάνα . Αρχισαν να φανταζονται οτι ακουν καλπασμους επιτιθεμενων Ελληνων και κλαγγη οπλων . Και αρχισαν απο τον τρομο τους να αλλησκοτωνονται ,«ουτε γλωσσης της επιχωριου συνιεντες ουτε τας αλληλων μορφας ουτε των θυρεων καθορωντες τα σχηματα ..» , εκλαμβανοντες τους συντροφους τους ως Ελληνες . Έξι χιλιάδες απο αυτους σκοτωθηκαν στη μαχη και δέκα χιλιάδες σκοτωθηκαν απο το σεισμο την καταιγιδα και τον Πανικο. Οσοι εμειναν αρχισαν να οδευουν βορεια προσπαθωντας να γυρισουν στους τοπους τους , αλλα τωρα ηταν η σειρα των Ελληνων να παρουν επιθετικες πρωτοβουλιες. Οι Αθηναιοι τους κυνηγουσαν χτυπωντας τους συνεχως απο πισω, οι Αιτωλοι τους πλευροκοπουσαν και οταν εφτασαν στο Σπερχειο βρηκαν τους Θεσσαλους και τους Μαλιεις να τους περιμενουν , προσδοκωντας να εξοφλησουν χρεη που ειχαν ανοιξει περνωντας απο τη γη τους . Οι Θεσσαλοι και οι Μαλιεις τους χτυπησαν «ως μηδενα οικαδε αποσωθηναι ..»(Παυσανίας ,Φωκικά). Κατα τον Αβ. Ρανοβιτς το τελειωτικο χτυπημα τους το εδωσε ο Αντιγονος Γονατας στη Λυσιμαχεια το 277 πχ. Οποιος και να τους αποτελειωσε το θεμα ειναι οτι οπως γραφει ο Διοδωρος Σικελιώτης «απαντες διεφθαρησαν , και ουδεις υπελειφθη απελθειν οικοι ». Ο ιδιος ο Βρενος αυτοκτονησε με το σπαθι του αφου ηπιε μεγαλη ποσοτητα απο «ακρατον οινον», αναγορευοντας λιγο πριν τον θανατο του σε νεο αρχηγο τον Ακιχωριο , και δινοντας σαν τελευταια διαταγη να σκοτωθουν οι τραυματιες και να επιστρεψουν στον τοπο τους οσοι τα καταφερουν. Οι ελαχιστοτατοι που ισως γλυτωσαν ενωθηκαν με αλλους πιο βορεια και ενα η δυο χρονια αργοτερα περασαν στην Μ.Ασια . Ηταν 10.000 συνοδευομενοι απο τις γυναικες και τα παιδια τους , που υποσχομενοι φιλία στον Νικομηδη τον βασιλεα της Βιθυνιας και τους απογονους του εγκατασταθηκαν στην Ανατολια. Την υποσχεση τους την κρατησαν (κατά κανόνα είχαν τιμή και λόγο) και βρεθηκαν να πολεμουν στο πλευρο του , εναντιον του Αντιοχου του Σωτηρα , χανοντας ομως για αλλη μια φορα τον πολεμο. Προκειται για τους ανθρώπους προς τους οποιους 3 αιωνες αργοτερα θα απευθυνει την «προς Γαλατας » επιστολη του ο Απ. Παυλος . Οι ίδιοι άλλωστε αποτελούν τους πρωταγωνιστές της παρακάτω ενδιαφέρουσας ιστορίας : Τον 3ο πχ αιώνα ο Μιθριδάτης του Πόντου χρειάστηκε συμμάχους στην πολεμική εμπλοκή του με τον Πτολεμαίο Β' της Αιγύπτου .Κάλεσε λοιπόν τους εν λόγω Γαλάτες με συνέπεια αυτοί να καταφέρουν σε εκείνο τον πόλεμο σοβαρό πλήγμα στον Αιγυπτιακό στόλο αποσπώντας ως λάφυρα τις άγκυρες των πλοίων του. Γιά το επίτευγμά τους αυτό ο Στέφανος ο Βυζάντιος , χρησιμοποιώντας σαν πηγές τον Στράβωνα και τον Πολυίστωρα , έγραψε στην "Γεωγραφία " του ότι ο Μιθριδάτης τους αντάμειψε με εδάφη γύρω από μιά πόλη που οι Γαλάτες την ονόμασαν Άγκυρα , από τα λάφυρα που τους την χάρισαν . Πρόκειται βέβαια για την σημερινή πρωτεύουσα της Τουρκίας .

*



** Ο αριθμός των Ελλήνων αν προσθέσει κανείς τους αριθμούς που δίνει ο Παυσανίας είναι 25.000 μαχητές. Όμως σ` αυτούς πρέπει να προστεθούν Μεγαρείς και Αιτωλείς ιππείς οι οποίοι αναφέρονται χωρίς να προσδιορίζεται ο αριθμός τους. Σε κάθε περίπτωση πάντως οι Έλληνες δεν θα πρέπει να ξεπερνούσαν τους 30.000 κυριότερες

Πηγες : Παυσανιας (Φωκικά, Δελφοί )
Π. Κανελλοπουλου , Ιστορια της Αρχαιας Ελλαδος
Peter Bersesford Ellis , Κέλτες και Έλληνες
Μαρκος Ιουνιανος Ιουστινος [Τroyi Pompei Historiarum philippicarum Epitoma ]
Αβ. Ρανοβιτς , Η Ελληνιστικη Εποχη
J.M. Roberts , Παγκοσμια Ιστορια
Εγκ. Παυλου Δρανδακη
Microsoft Encarta 97 Encyclopedia
Εγκ. Ελευθερουδακη
Διοδωρος Σικελιωτης
Στραβων
I. Δρουσεν , Ιστορια των Διαδοχων [μετ . Ι. Πανταζιδου]
Thiery , Histoire des Gaulois
Τ . Livius [38.16]
M.T. Cicero [ de divinatione I.37 ]